Niewiele reprezentacji w historii futbolu może pochwalić się tak imponującą serią jak 32 mecze bez porażki rozegrane w latach 1950-1954. Węgry przez kilka lat dominowały w światowej piłce, a ich styl gry wyznaczał standardy dla kolejnych pokoleń. Złota Jedenastka z Ferencem Puskásem na czele zapisała się w annałach jako jedna z najlepszych drużyn wszech czasów, choć los pozbawił ją największego trofeum w najbardziej dramatycznych okolicznościach. Dziś reprezentacja Węgier w piłce nożnej stara się odbudować dawną pozycję, a powrót na wielkie turnieje daje nadzieję fanom spragnionym sukcesów.
Reprezentacja Węgier w piłce nożnej – liderzy obecnego składu
Aktualny skład reprezentacji Węgier budzi umiarkowany optymizm wśród kibiców. Zespół prowadzony przez włoskiego szkoleniowca Marco Rossiego regularnie pojawia się na wielkich turniejach, co jeszcze dekadę temu wydawało się nieosiągalne. Pełną listę zawodników, którzy reprezentują barwy narodowe Węgier, znajdziesz w zestawieniu poniżej.
Złota Jedenastka – fenomen lat 50.
Lata 1950-1954 to okres absolutnej dominacji reprezentacji Węgier w piłce nożnej. Drużyna trenowana przez Gusztavá Sebesa od 14 maja 1950 do meczu finałowego mistrzostw świata 1954 z reprezentacją RFN nie poniosła porażki w 32 kolejnych meczach. Seria ta stanowi jeden z najdłuższych niepokonanych ciągów w historii futbolu.
Po triumfie w Helsinkach francuscy dziennikarze nadali reprezentacji Węgier nazwę „Złota jedenastka”, gdyż sukces ten przypadł w momencie, gdy reprezentacja Węgier już od dwóch lat była niepokonana. Zespół rewolucjonizował ówczesną piłkę – Gusztav Sebes postawił na ustawienie 2-3-3-2, które dziś wydaje się egzotyczne, ale wtedy przynosiło spektakularne efekty.
91% wygranych meczów – taki bilans osiągnęła reprezentacja Węgier pod wodzą Gusztavá Sebesa w latach 1950-1954
W skład Złotej jedenastki wchodzili: Grosics, Buzánszky, Lóránt, Lantos, Bozsik, Zakariás, Budai, Kocsis, Hidegkuti, Puskás (kapitan), Czibor. Ta formacja na lata wyznaczała standardy nowoczesnej piłki nożnej.
Triumf w Helsinkach 1952
W finale olimpijskim 2 sierpnia 1952 roku reprezentacja Węgier pokonała reprezentację Jugosławii 2:0, dzięki czemu po raz pierwszy w historii sięgnęła po złoty medal igrzysk olimpijskich. Droga do finału była imponująca – drużyna pokonała reprezentację Rumunii 2:1, reprezentację Włoch 3:0, reprezentację Turcji 7:1 oraz reprezentację Szwecji 6:0.
Wembley 1953 – historyczne upokorzenie Anglii
Najsłynniejszym meczem Złotej Jedenastki było zwycięstwo 6:3 nad reprezentacją Anglii odniesione 25 listopada 1953 na stadionie Wembley w Londynie. Drużyna Węgier jako pierwszy zespół spoza Wysp Brytyjskich pokonała Anglię. To zwycięstwo wstrząsnęło światem piłki – Anglicy, uważający się za wynalazców futbolu, zostali zdeklasowani na własnym stadionie.
Cud w Bernie – dramat finału MŚ 1954
Mundial w Szwajcarii miał być koronacją Złotej Jedenastki. W finale na Wankdorfstadion w Bernie reprezentacja Węgier spotkała się z reprezentacją RFN, którą pokonali w fazie grupowej aż 8:3. Początkowo Węgrom szło rewelacyjnie i prowadzili 2:0, jednak ostatecznie przegrali 2:3.
Reprezentacja RFN przerwała niesamowitą passę Złotej jedenastki, która w latach 1950-1954 rozegrała wszystkie 32 mecze bez porażki, ze względu na co ten mecz później został nazwany Cudem w Bernie. Porażka ta wstrząsnęła całym narodem węgierskim – w Budapeszcie wybuchły zamieszki, gdyż w małym, biednym i zniewolonym kraju sukcesy odnoszone przez narodową reprezentację w piłce nożnej stanowiły oderwanie od trudnej, szarej rzeczywistości i dawały wielką radość i dumę.
Ferenc Puskás – Galopujący Major
Żadna opowieść o węgierskiej piłce nie byłaby kompletna bez postaci Ferenca Puskása. Rozegrał 85 meczów na arenie międzynarodowej i strzelił 84 bramki – to statystyka, która przez dziesięciolecia stanowiła światowy rekord.
Puskás otrzymał stopień majora (węg. Őrnagy), co doprowadziło do przydomku „Galopujący Major”. Przydomek ten towarzyszył mu przez całą karierę. Jego życiowym rekordem było strzelenie 6 bramek Austrii oraz 4 gole w wygranym 12:0 meczu przeciwko Albanii.
84 gole w 85 meczach – taki dorobek strzelecki Ferenc Puskás osiągnął w reprezentacji Węgier
Po powstaniu węgierskim w 1956 roku kariera Puskása nabrała nowego wymiaru. W wyniku licznych represji w kraju na emigrację udali się: Zoltán Czibor, Sándor Kocsis (obaj FC Barcelona) i Ferenc Puskás do Realu Madryt. W barwach Królewskich Węgier kontynuował swoją niesamowitą karierę – od 1958 roku rozegrał 180 meczów w barwach „Królewskich” strzelając 156 bramek, a jego statystyki średniej bramek na mecz pobił dopiero Cristiano Ronaldo.
| Osiągnięcie | Szczegóły |
|---|---|
| Gole w reprezentacji Węgier | 84 bramki w 85 meczach |
| Puchary Europy z Realem | 3 trofea (1959, 1960, 1966) |
| Mistrzostwa Hiszpanii | 5 tytułów |
| Mistrzostwa Węgier | 5 tytułów |
| Korona króla strzelców | 8-krotnie |
Inne legendy węgierskiego futbolu
Choć Puskás przyćmiewa wszystkich swoim blaskiem, Złota Jedenastka składała się z wielu wybitnych piłkarzy. Sándor Kocsis zaliczył 75 trafień w 68 spotkaniach – jego średnia bramkowa przewyższała nawet dokonania kapitana drużyny.
Najlepszy duet napastników: Ferenc Puskás i Sándor Kocsis – 159 bramek. Ta para tworzyła jeden z najbardziej zabójczych tandemów w historii piłki. Wraz z Zoltánem Cziborskim, Sándorem Kocsisem, Józsefem Bozsikm oraz Nándorem Hidegkutim tworzyli trzon reprezentacji Węgier, zwanej później Złotą Jedenastką Węgier.
Wicemistrzostwo świata 1938
Zanim powstała Złota Jedenastka, reprezentacja Węgier w piłce nożnej już raz dotarła do finału mistrzostw świata. Największym sukcesem przedwojennej reprezentacji Węgier było zdobycie wicemistrzostwa świata w 1938 po przegranej w finale 2:4 z Włochami. Ten sukces pokazał, że węgierska szkoła piłkarska miała solidne fundamenty.
Sukcesy olimpijskie – dominacja w latach 60.
Po rozpadzie Złotej Jedenastki reprezentacja Węgier nie zniknęła z piłkarskiej mapy świata. Szczególnie udane okazały się występy na igrzyskach olimpijskich.
Na olimpiadzie w 1960 reprezentacja zdobyła brąz, a na kolejnych igrzyskach w 1964 i 1968 Węgrzy zdobyli złote medale. W latach 1960-1972 Węgrzy jedyny raz w historii grali na czterech kolejnych turniejach olimpijskich i wszystkie zmagania kończyli na podium. Po zajęciu trzeciego miejsca w Rzymie Madziarzy triumfowali na dwóch kolejnych Olimpiadach w Tokio (1964 r.) i Meksyku (1968 r.).
| Rok | Miejsce | Medal |
|---|---|---|
| 1952 – Helsinki | 1. miejsce | ZŁOTO |
| 1960 – Rzym | 3. miejsce | BRĄZ |
| 1964 – Tokio | 1. miejsce | ZŁOTO |
| 1968 – Meksyk | 1. miejsce | ZŁOTO |
| 1972 – Monachium | 2. miejsce | SREBRO |
Ostatnim sukcesem madziarskiej reprezentacji było zdobycie srebra na olimpiadzie w 1972 roku, notabene w finale przegrali z Polską 1:2. To właśnie ten mecz zamknął wielką epokę węgierskiego futbolu.
Mistrzostwa Europy – skromny dorobek
Choć reprezentacja Węgier odnosiła sukcesy na igrzyskach olimpijskich, mistrzostwa Europy nie były jej mocną stroną. Na Euro 1964 zajęli trzecie miejsce po wygranej z Danią trzy do jednego. Osiem lat później na Euro 1972 zajęli czwarte miejsce po przegranej z Belgią dwa do jednego.
Upadek i lata marazmu
Po powstaniu węgierskim w 1956 roku nastąpił całkowity rozpad „Złotej jedenastki”, a reprezentacja Węgier już nigdy więcej nie nawiązała ponownie do tych wspaniałych czasów. Exodus najlepszych zawodników do klubów zachodnich pozbawił kadrę kręgosłupa.
Od udziału w MŚ 1986 Węgrzy nie awansowali na żaden światowy turniej. To niemal trzydzieści lat nieobecności na mundialach – dramat dla narodu, który jeszcze w latach 50. wyznaczał standardy światowego futbolu. Od tej pory reprezentacja Węgier zaliczana jest do grona europejskich średniaków.
Szczególnie bolesna była porażka w barażach do MŚ 1998. Węgrzy przegrali z Federalną Republiką Jugosławii siedem do jednego w Budapeszcie i pięć do zera w Belgradzie – takie wyniki dla byłej potęgi futbolowej były upokarzające.
Powrót na wielkie turnieje
Po latach nieobecności reprezentacja Węgier w piłce nożnej zaczęła odbudowywać swoją pozycję. W kwalifikacjach do Euro 2016 węgierscy piłkarze zajęli trzecie miejsce w grupie – za Irlandią Północną i Rumunią z dorobkiem 16 punktów po czterech zwycięstwach, czterech remisach i dwóch porażkach. Pozwoliło im to zagrać w barażach, w których spotkali się z reprezentacją Norwegii. Wygrywając oba mecze (1:0 i 2:1) awansowali na turniej we Francji.
Udział w Mistrzostwach Europy w 2016 roku, gdzie dotarli do 1/8 finału, był znakiem, że węgierski futbol narodowy ma jeszcze wiele do zaoferowania. Dla kibiców pamiętających czasy świetności to był powiew nadziei.
Reprezentacja Węgier dziś
Obecnie kadrą narodową Węgier kieruje włoski szkoleniowiec Marco Rossi. Węgrzy w 2018 roku zdecydowali się na zatrudnienie na stanowisku selekcjonera Marco Rossiego. Ten w przeszłości miał już związek z węgierską piłką, bowiem przez wiele lat prowadził Honved Budapeszt.
Największą gwiazdą obecnej reprezentacji jest Dominik Szoboszlai. Obecna gwiazda i lider węgierskiej reprezentacji. Szoboszlai jest znany ze swojej wszechstronności, precyzyjnych podań i efektownych strzałów z dystansu. Pomocnik Liverpoolu daje nadzieję, że węgierska piłka może ponownie zaistnieć na europejskich salonach.
Arena Puskása w Budapeszcie – od 2019 roku domowy stadion reprezentacji Węgier, nazwany na cześć największej legendy węgierskiego futbolu
Od rozegranego 15 listopada 2019 meczu towarzyskiego przeciwko Urugwajowi, reprezentacja Węgier co do zasady swoje domowe spotkania rozgrywa na Arenie Puskása. Nowoczesny stadion w sercu Budapesztu to symbol ambicji współczesnej reprezentacji.
Bilans sukcesów – pełne zestawienie
| Turniej | Najlepszy wynik | Rok |
|---|---|---|
| Mistrzostwa Świata | 2. miejsce | 1938, 1954 |
| Mistrzostwa Europy | 3. miejsce | 1964 |
| Igrzyska Olimpijskie | 1. miejsce (3x) | 1952, 1964, 1968 |
| Seria bez porażki | 32 mecze | 1950-1954 |
Najlepsi strzelcy w historii
Lista najlepszych strzelców reprezentacji Węgier to galeria legend z lat 50. i 60. XX wieku.
- Ferenc Puskás – 84 gole w 85 meczach (1945-1956)
- Sándor Kocsis – 75 goli w 68 meczach
- Imre Schlosser – 59 goli
- Lajos Tichy – 51 goli
- Ferenc Bene – 36 goli
W najlepszej dziesiątce tego zestawienia nie ma żadnego piłkarza, który występował w reprezentacji Węgier w XXI wieku. To pokazuje przepaść między złotymi latami a współczesnością.
Reprezentacja Węgier w piłce nożnej przeszła drogę od absolutnej dominacji do lat marazmu, by w ostatniej dekadzie powoli odbudowywać swoją pozycję. Choć dzisiejsza kadra nie może równać się z legendami sprzed siedemdziesięciu lat, sam fakt powrotu na wielkie turnieje daje nadzieję. Pamięć o Złotej Jedenastce pozostaje żywa – Ferenc Puskás, Sándor Kocsis czy Zoltán Czibor to nazwiska, które na zawsze pozostaną w panteonie futbolowych legend. Dla współczesnych Węgrów to inspiracja i ciężar historii jednocześnie.