Polonia Bytom to klub, który w latach 50. i 60. XX wieku plasował się w absolutnej czołówce polskiej piłki, a dziś walczy o powrót do ekstraklasy z pozycji pierwszej ligi. Dwukrotny mistrz Polski z lat 1954 i 1962, zdobywca Pucharu Intertoto i Pucharu Ameryki – bytomianie w latach 50. i 60. znajdowali się w absolutnej czołówce krajowych i europejskich rankingów. Ranking Polonii Bytom w kontekście historycznym pokazuje fascynującą drogę od mistrza kraju do trzeciej ligi i z powrotem – klub przeszedł przez wszystkie szczeble rozgrywkowe, by teraz próbować odbudować dawną świetność. Dziś, po latach turbulencji, awans do I ligi w sezonie 2024/2025 to największy sukces od dekad, a pozycja Polonii Bytom w rankingu pierwszej ligi pokazuje, że klub powoli odbudowuje swoją pozycję.
| # | Drużyna | M | PKT | Z | R | P | Bramki | +/- | Forma |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Wisła Kraków↑ | 23 | 49 | 14 | 7 | 2 | 54:19 | +35 | |
| 2 | Polonia Warszawa↑ | 23 | 40 | 11 | 7 | 5 | 39:32 | +7 | |
| 3 | Pogoń Grodzisk Mazowiecki↑ | 23 | 39 | 10 | 9 | 4 | 41:30 | +11 | |
| 4 | Chrobry Głogów↑ | 23 | 38 | 11 | 5 | 7 | 32:22 | +10 | |
| 5 | Wieczysta Kraków↑ | 23 | 37 | 10 | 7 | 6 | 48:35 | +13 | |
| 6 | Śląsk Wrocław↑ | 23 | 37 | 10 | 7 | 6 | 42:37 | +5 | |
| 7 | Polonia Bytom | 23 | 35 | 10 | 5 | 8 | 38:30 | +8 | |
| 8 | Miedź Legnica | 23 | 35 | 10 | 5 | 8 | 39:39 | 0 | |
| 9 | Stal Rzeszów | 23 | 35 | 10 | 5 | 8 | 35:36 | -1 | |
| 10 | Ruch Chorzów | 23 | 34 | 9 | 7 | 7 | 35:33 | +2 | |
| 11 | ŁKS Łódź | 23 | 33 | 9 | 6 | 8 | 34:35 | -1 | |
| 12 | Puszcza Niepołomice | 23 | 28 | 6 | 10 | 7 | 29:30 | -1 | |
| 13 | Pogoń Siedlce | 23 | 27 | 6 | 9 | 8 | 25:25 | 0 | |
| 14 | Odra Opole | 23 | 26 | 6 | 8 | 9 | 21:29 | -8 | |
| 15 | Znicz Pruszków | 23 | 20 | 5 | 5 | 13 | 24:45 | -21 | |
| 16 | Stal Mielec↓ | 23 | 17 | 4 | 5 | 14 | 27:48 | -21 | |
| 17 | Górnik Łęczna↓ | 23 | 16 | 2 | 10 | 11 | 26:42 | -16 | |
| 18 | GKS Tychy↓ | 23 | 14 | 3 | 5 | 15 | 28:50 | -22 |
Złota era – lata 50. i 60. w rankingach
W 1952 roku Polonia została wicemistrzem Polski, a dwa lata później w 1954 roku świętowała pierwsze mistrzostwo Polski. To był moment przełomowy dla bytomskiego klubu, który grał wtedy pod nazwą Ogniwo. Polonia odniosła błyskotliwy sukces wygrywając 4:1 (3:1) z Legią Warszawa (a było to w Warszawie) w decydującym meczu grupowym. Sprawa tytułu rozstrzygnęła się w ostatniej kolejce, a w tych samych rozgrywkach królem strzelców wraz z Ernestem Pohlem z warszawskiej Legii został Henryk Kempny strzelając 12 bramek.
Wicemistrzostwo Polski (4): 1952, 1958, 1959, 1961 – te cztery srebrne medale to dowód na stabilność i wysoką pozycję w rankingu Polonii Bytom w tamtych latach. Bytomianie konsekwentnie plasowali się tuż za dominującym Górnikiem Zabrze, który w tym okresie zdobywał kolejne tytuły mistrzowskie. Ranking Polonii Bytom w lidze był wówczas niezmiennie wysoki – klub należał do ścisłej krajowej czołówki.
Jan Liberda strzelił dla Polonii najwięcej bramek w historii klubu i był dwukrotnym królem strzelców ekstraklasy – w 1959 i 1962 roku.
Sezon 1962 przyniósł drugie mistrzostwo. W 1962 roku Polonia zajęła pierwsze miejsce w grupie II, a Górnik w grupie I – w dwumeczu o mistrzostwo kraju bytomianie najpierw wygrali wysoko 4:1, w rewanżowym meczu ulegając jednak 1:2, ale mimo porażki klub został po raz drugi w historii mistrzem Polski. W czwartek 21 czerwca na Stadion Śląski przybyło 80 tysięcy widzów, aby oglądać pierwszą odsłonę wielkiego widowiska; Górnik Zabrze – Polonia Bytom 1:4 (1:2). Bramki dla Polonii zdobyli: 32 i 80 minuta Liberda, 42 i 55 minuta Pogrzeba.
Wybitni zawodnicy w rankingach indywidualnych
Pozycja Polonii Bytom w rankingach była budowana przez wybitnych piłkarzy, którzy zdobywali indywidualne nagrody i wyróżnienia. Szymkowiak czterokrotnie zdobywał Złote Buty jako najlepszy bramkarz ligi – to rekord, który do dziś imponuje. Edward Szymkowiak otrzymał te wyróżnienia w latach 1957, 1958, 1965 i 1966, stając się legendą nie tylko klubu, ale całej polskiej piłki.
Do największych postaci w historii bytomian należeli: Edward Szymkowiak, legendarny bramkarz reprezentacji Polski, Zygmunt Anczok, medalista olimpijski z 1972 roku, oraz Jan Banaś, król strzelców Ekstraklasy w sezonie 1969/1970. Jan Liberda był natomiast symbolem ofensywnej siły bytomian – w sezonie 1959 zdobył 21 bramek, dzieląc koronę króla strzelców z Ernestem Pohlem, a w 1962 roku ponownie został najlepszym strzelcem z 16 bramkami.
| Zawodnik | Osiągnięcie | Lata/Sezon |
|---|---|---|
| Edward Szymkowiak | Złote Buty (bramkarz) | 1957, 1958, 1965, 1966 |
| Jan Liberda | Król strzelców | 1959 (21 bramek), 1962 (16 bramek) |
| Henryk Kempny | Król strzelców | 1954 (12 bramek) |
| Zygmunt Anczok | Reprezentant Polski | 40 meczów |
| Jan Banaś | Król strzelców | 1969/70 |
Sukcesy międzynarodowe Polonii w rankingach europejskich
Drużyna jako pierwsza w Polsce zakwalifikowała się do pierwszej rundy Ligi Mistrzów UEFA. W 1958 roku Polonia jako pierwszy śląski klub zagrała w Pucharze Europy Mistrzów Krajowych, choć przygoda zakończyła się szybko – bytomianie dwukrotnie przegrali 0:3 z MTK Budapeszt. To jednak otworzyło drogę innym polskim klubom na arenie międzynarodowej.
Prawdziwy triumf przyszedł w połowie lat 60. Puchar Intertoto Polonia zdobyła w sezonie 1964/65, pokonując po drodze takie zespoły jak RC Lens, Schalke 04, Liège i SC Leipzig. W fazie grupowej bytomianie rozgromili u siebie Schalke 04 i Degerfors IF po 6:0, a Lens 4:0. W finale bytomianie przegrali w Lipsku 0:3, ale rewanż na własnym stadionie wygrali 5:1, co dało im pierwsze miejsce w rozgrywkach.
Wygrana bytomian nastąpiła jeszcze przed erą reprezentacji Kazimierza Górskiego i sukcesami naszej kadry, a zwycięstwo Polonii było wówczas największym sukcesem polskiego futbolu w historii – słowa te doskonale oddają skalę osiągnięcia. Pozycja Polonii Bytom w rankingu europejskich klubów była wtedy najwyższa spośród wszystkich polskich drużyn.
Polonia zdobyła również Puchar Ameryki w 1965 roku oraz zajęła trzecie miejsce w lidze w sezonach 1965/66 i 1968/69. Zdobycie Pucharu Ameryki – międzynarodowych rozgrywek z udziałem europejskich i amerykańskich drużyn – było kolejnym kamieniem milowym. Polonia w finale pokonała Duklę Praga, jeden z najsilniejszych klubów Europy Wschodniej. Rankingi Polonii Bytom na arenie międzynarodowej w tamtym okresie plasowały klub wśród europejskiej elity.
Ranking historyczny – dorobek medalowy
Pozycja Polonii Bytom w historycznym rankingu polskiej piłki opiera się na imponującym dorobku medalowym zebranym głównie w latach 50. i 60. XX wieku. Klub zdobył łącznie osiem medali mistrzostw Polski, co plasuje go w gronie najbardziej utytułowanych drużyn tamtej epoki.
| Osiągnięcie | Liczba | Lata |
|---|---|---|
| Mistrzostwo Polski | 2 | 1954, 1962 |
| Wicemistrzostwo Polski | 4 | 1952, 1958, 1959, 1961 |
| Brązowy medal | 2 | 1966, 1969 |
| Puchar Polski | 1 | 1977 |
| Puchar Intertoto | 1 | 1964/65 |
| Puchar Ameryki | 1 | 1965 |
Rankingi Polonia Bytom w kontekście całej historii polskiej piłki pokazują klub na 18. miejscu w tabeli wszech czasów ekstraklasy. W swojej historii klub wystąpił w 35 sezonach piłkarskiej pierwszej ligi, zajmując 18. miejsce w tabeli wszech czasów. To solidna pozycja, biorąc pod uwagę, że ostatni sezon w ekstraklasie bytomianie rozegrali w 2011 roku.
Finały Pucharu Polski
Polonia Bytom trzykrotnie docierała do finału Pucharu Polski. W 1976 roku Polonia spadła do II ligi, powracając do ekstraklasy rok później w 1977 roku – w tym samym roku Polonia po raz ostatni wywalczyła Puchar Polski. Zdobycie krajowego pucharu w 1977 roku było ostatnim wielkim sukcesem klubu przed dekadami trudności. Wcześniej bytomianie grali w finale również w 1964 roku, choć wtedy nie udało się zdobyć trofeum.
Spadek i lata w niższych ligach
Koniec lat 70. przyniósł początek trudnego okresu dla Polonii. W 1980 roku Polonia spadła do II ligi, kończąc tym samym swój okres sukcesów, a rozpoczynając tułaczkę klubu po niższych klasach rozgrywkowych. Ranking Polonii Bytom systematycznie spadał – klub balansował między pierwszą a drugą ligą, by w końcu spaść jeszcze niżej.
Po powrocie do ekstraklasy w 2007 roku – pierwszym od 20 lat – Polonia spędziła tam zaledwie cztery sezony. Sezon 2010/11 zakończył się katastrofą: zaledwie sześć wygranych w całym sezonie, ostatnie miejsce w tabeli i spadek do I ligi.
Klub popadł w długi z powodu braku sponsorów i zamykania kopalń i hut, które dotychczas utrzymywały budżet klubu.
Następne lata to dalszy spadek. Polonia grała w drugiej lidze, by w końcu spaść do trzeciej. Ranking Polonii w hierarchii polskiej piłki osiągnął najniższy punkt w historii klubu – zasłużona marka z dwoma mistrzostwami Polski walczyła o przetrwanie na trzecim poziomie rozgrywkowym. Problemy finansowe, brak infrastruktury i zamykanie śląskich zakładów przemysłowych, które tradycyjnie wspierały klub, doprowadziły do głębokiego kryzysu.
Odbudowa pozycji – awans do pierwszej ligi
Sezon 2023/24 przyniósł przełom. Polonia Bytom wywalczyła awans do pierwszej ligi, kończąc wieloletni okres gry w trzeciej lidze. To był moment, który przywrócił optymizm kibicom pamiętającym czasy świetności. Pozycja Polonii Bytom w rankingu pierwszej ligi w sezonie 2024/25 pokazuje, że klub stabilizuje się na drugim poziomie rozgrywkowym.
Bytomianie zajmują trzecie miejsce w tabeli I ligi, co jest ich najlepszym wynikiem od wielu lat. Najskuteczniejsi zawodnicy Polonii Bytom we wszystkich rozgrywkach to: Ruslan Laysanov – 9 goli, Jakub Arak – 8 goli, Gajda – 7 goli, Kwiatkowski – 6 goli. Ofensywa działa skutecznie, a klub ma realną szansę na walkę o awans do ekstraklasy.
Bilans czternastu wygranych, trzech remisów i dziewięciu porażek w 26 meczach daje średnią 1,63 punktu na mecz. To solidny wynik, choć do bezpośredniego awansu może być potrzebna jeszcze lepsza passa.
Porównanie z innymi historycznymi markami
Ranking Polonii Bytom warto zestawić z innymi klubami o bogatej historii, które również przeszły przez trudne czasy. Podobną drogę przeszły takie marki jak Ruch Chorzów (również gra w 1 lidze), Widzew Łódź (powrócił do ekstraklasy) czy Zagłębie Sosnowiec (niższe ligi). Te porównania pokazują, jak trudno jest odbudować pozycję po latach zaniedbań.
| Klub | Mistrzostwa Polski | Obecna liga (2024/25) | Status |
|---|---|---|---|
| Polonia Bytom | 2 | I liga (3. miejsce) | Odbudowa |
| Ruch Chorzów | 14 | I liga | Walka o awans |
| Widzew Łódź | 4 | Ekstraklasa | Powrót do elity |
| Zagłębie Sosnowiec | 2 | III liga | Głęboki kryzys |
Widzew Łódź zdołał już wrócić do ekstraklasy i tam się utrzymać, co pokazuje, że powrót historycznych marek jest możliwy. Ruch Chorzów, mimo czternastu mistrzostw Polski, również walczy w pierwszej lidze. Polonia Bytom plasuje się w tym zestawieniu jako klub w fazie odbudowy – lepiej niż Zagłębie Sosnowiec, ale wciąż daleko od pozycji Widzewa.
Infrastruktura i jej wpływ na ranking
Klub rozgrywa swoje mecze na Stadionie im. Edwarda Szymkowiaka przy ul. Olimpijskiej 2, który może pomieścić około 5500 widzów. Stadion nosi imię legendarnego bramkarza, ale jego stan techniczny od lat budzi wątpliwości. Obiekt, choć historyczny, wymaga modernizacji, dlatego w sezonie 2025/2026 Polonia będzie korzystać z innego stadionu.
Problemy z infrastrukturą wielokrotnie wpływały na pozycję Polonii Bytom w rankingach – klub tracił licencje, musiał rozgrywać mecze na obcych obiektach, co utrudniało budowanie przewagi własnego boiska. W wyniku braku licencji (stadion) klub rundę jesienną musiał rozgrywać na obiektach Ruchu Chorzów oraz Stadionu Śląskim. Taka sytuacja nie sprzyja stabilizacji wyników ani pozyskiwaniu sponsorów.
Kibice Polonii – pionierzy w Polsce
Pozycja Polonii Bytom w rankingu klubów z najbardziej zaangażowanymi kibicami jest niekwestionowana. Bytomianie byli pionierami zorganizowanego kibicowania w Polsce – to oni jako pierwsi wprowadzili szaliki, flagi i skoordynowane dopingowanie. Inne grupy kibicowskie przyjeżdżały specjalnie do Bytomia, by obserwować i uczyć się, jak Zieloni wspierają swój klub.
Kibice Polonii utrzymują przyjaźń z fanami Arki Gdynia od 1974 roku – to jedno z najdłuższych i najtrwalszych braterskich sojuszy w historii polskiego kibicowania. Polonia ma również sojusze z Odrą Opole, Zagłębiem Lubin i Gryfem Wejherowo.
Derby i rywalizacja
Największymi rywalami Polonii są śląskie kluby: Górnik Zabrze, Ruch Radzionków, Ruch Chorzów (Najstarsze Derby Śląska) oraz Szombierki Bytom (Derby Bytomia). Najstarsze Derby Śląska z Ruchem Chorzów mają szczególne znaczenie – pierwszy mecz między tymi drużynami odbył się jeszcze w 1947 roku. Ranking Polonii Bytom w kontekście śląskiej rywalizacji zawsze był wysoki, choć w ostatnich dekadach to Górnik Zabrze dominował w regionie.
Perspektywy na przyszłość
Obecna pozycja Polonii Bytom w rankingu pierwszej ligi daje realną nadzieję na powrót do ekstraklasy. Trzecie miejsce w tabeli po ponad połowie sezonu to solidna podstawa do walki o bezpośredni awans lub przynajmniej o baraże. Klub musi jednak rozwiązać problemy infrastrukturalne – konieczność gry na obcym stadionie w przyszłym sezonie może być utrudnieniem.
Ranking Polonii w kontekście finansowym również wymaga poprawy. Budżet klubu z pierwszej ligi jest nieporównywalnie mniejszy niż drużyn ekstraklasowych, co ogranicza możliwości transferowe. Awans do ekstraklasy oznaczałby nie tylko prestiż, ale przede wszystkim stabilizację finansową i możliwość dalszego rozwoju.
Polonia Bytom w 35 sezonach ekstraklasy rozegrała ponad 1000 meczów na najwyższym poziomie – to dorobek, który plasuje klub w historycznej czołówce polskiej piłki.
Ranking Polonii Bytom – podsumowanie hierarchii
Miejsce Polonii Bytom w hierarchii polskiej piłki jest złożone i zależy od perspektywy. W rankingu historycznym klub zajmuje wysoką pozycję – 18. miejsce w tabeli wszech czasów ekstraklasy, dwa mistrzostwa Polski, cztery wicemistrzostwa i unikalne sukcesy międzynarodowe plasują bytomian wśród najważniejszych marek w historii polskiego futbolu.
W rankingu aktualnym Polonia znajduje się na trzecim miejscu pierwszej ligi, co jest jej najlepszą pozycją od ponad dekady. To miejsce w środku stawki drugiego poziomu rozgrywkowego – daleko od dawnej świetności, ale zdecydowanie lepiej niż w najgorszych latach, gdy klub grał w trzeciej lidze.
Rankingi Polonii Bytom w kontekście europejskim pokazują klub jako pioniera – pierwszą polską drużynę w Pucharze Europy, jedynego polskiego zdobywcę Pucharu Intertoto i triumfatora Pucharu Ameryki. Te osiągnięcia z lat 60. do dziś pozostają unikalne w skali kraju i stawiają Polonię w elitarnym gronie klubów, które reprezentowały polską piłkę na arenie międzynarodowej w czasach, gdy nasza liga dopiero budowała swoją pozycję.
Pozycja Polonii Bytom w rankingu śląskich klubów również wymaga niuansowania. Górnik Zabrze i Ruch Chorzów, każdy z czternastoma mistrzostwami Polski, zdecydowanie dominują region pod względem tytułów. Polonia z dwoma tytułami jest trzecią siłą Górnego Śląska historycznie, choć obecnie wszystkie te kluby walczą poza ekstraklasą lub balansują na jej granicy.
Ranking Polonii w świadomości kibiców pozostaje wysoki – klub jest szanowany za historię, za pionierskie osiągnięcia i za uporczywe trwanie mimo wszystkich przeciwności. Bytomianie nigdy nie zniknęli z piłkarskiej mapy Polski, nawet w najgorszych momentach, co buduje szacunek w środowisku.
Miejsce zasłużonego klubu w hierarchii to dziś trzecia pozycja w pierwszej lidze z realną szansą na awans, ale z bagażem historii, która zobowiązuje do więcej. Polonia Bytom zasługuje na ekstraklasę – pytanie brzmi, czy obecny skład, budżet i infrastruktura wystarczą, by tam wrócić i się utrzymać.